భారత రక్షణ రంగంలో భారీ కదలిక మొదలైంది. సుమారు రూ. 3.6 లక్షల కోట్ల భారీ వ్యయంతో సైన్యాన్ని మరింత శక్తివంతం చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పచ్చజెండా ఊపింది. ఇందులో భాగంగా భారత గగనతల రక్షణ కవచంగా పేరుగాంచిన ‘రఫేల్’ యుద్ధ విమానాలను మరోసారి పెద్ద సంఖ్యలో కొనుగోలు చేసేందుకు సిద్ధమవ్వడం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశంగా మారింది.

ఏమిటీ భారీ డీల్?

వాయుసేన (Air Force) బలోపేతం కోసం 114 డసాల్ట్ రఫేల్ ఫైటర్ జెట్‌లు, అలాగే నౌకాదళం (Navy) నిఘా అవసరాల కోసం బోయింగ్ సంస్థ నుంచి పీ-81 నెప్ట్యూన్ విమానాలను కొనుగోలు చేయాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. పొరుగు దేశాలైన పాకిస్థాన్, చైనాలతో సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భారత అమ్ములపొదిలో అత్యాధునిక ఆయుధాలు ఉండటం అనివార్యమని రక్షణ శాఖ భావిస్తోంది.

రఫేల్ వైపే మొగ్గు చూపడానికి కారణాలేంటి?

భారత వైమానిక దళంలో ప్రస్తుతం ఉన్న ఫైటర్ స్క్వాడ్రన్ల సంఖ్య 29కి పడిపోయింది. వాస్తవానికి దేశ రక్షణకు 42 స్క్వాడ్రన్లు అవసరం. పాతబడిన మిగ్-21 విమానాలను ఇప్పటికే తొలగించగా, రానున్న కొన్నేళ్లలో మిరేజ్-2000, జాగ్వార్ వంటి విమానాలు కూడా సేవలకు దూరం కానున్నాయి. స్వదేశీ తయారీ ‘తేజస్’ విమానాల రాక ఆలస్యం అవుతుండటంతో, తక్షణ అవసరాల కోసం నమ్మకమైన రఫేల్ వైపు భారత్ మొగ్గు చూపింది.

‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’ మలుపు

ఈ ఒప్పందంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం ఏమిటంటే.. 114 రఫేల్ విమానాల్లో కేవలం 18 మాత్రమే నేరుగా ఫ్రాన్స్ నుంచి వస్తాయి. మిగిలిన 90కి పైగా విమానాలను ‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’ కింద భారత్‌లోనే తయారు చేయనున్నారు. ఫ్రాన్స్ వెలుపల ఇంత భారీ స్థాయిలో రఫేల్ తయారీ జరగడం ఇదే తొలిసారి.

ముఖ్య విశేషాలు:

• బడ్జెట్ పెరుగుదల: భారత రక్షణ బడ్జెట్ 15 శాతం పెరిగి రూ. 7.69 లక్షల కోట్లకు చేరింది.
• నౌకాదళ బలం: ఐఎన్ఎస్ విక్రాంత్, ఐఎన్ఎస్ విక్రమాదిత్య యుద్ధ నౌకల కోసం ప్రత్యేకంగా 26 రఫేల్ మెరైన్ జెట్లను భారత్ ఇప్పటికే ఆర్డర్ చేసింది.
• సరఫరా ఎప్పుడు?: నౌకాదళానికి రఫేల్ విమానాల సరఫరా 2028లో ప్రారంభం కానుండగా, ఆ తర్వాత వైమానిక దళానికి అందనున్నాయి.

మొత్తానికి, ఆధునిక యుద్ధ తంత్రంలో రఫేల్ విమానాల చేరికతో అటు సరిహద్దుల్లో నిఘా, ఇటు శత్రువుపై దాడి చేసే సామర్థ్యం భారత్‌కు రెట్టింపు కానుంది.