மத்திய அமெரிக்காவின் பெலிஸின் அடர்ந்த காடுகளில் தொல்பொருள் ஆராய்ச்சியாளர்கள் ஒரு பரபரப்பான கண்டுபிடிப்பை செய்துள்ளனர். சுமார் 1,600 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு பண்டைய மாயா நகரமான கராகோலை நிறுவிய முதல் ஆட்சியாளரான தே கப் சாக்கின் மிகப்பெரிய கல்லறை கண்டுபிடிக்கப்பட்டுள்ளது. மாயன் மொழியில் “மரக் கிளைகளைக் கொண்ட மழைக் கடவுள்” என்று பொருள்படும் தே கப் சாக், கி.பி 331 இல் கராகோலின் அரியணையில் ஏறினார். இந்த கல்லறை கி.பி 350 ஆம் ஆண்டுக்கு முந்தையது என்று மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது.

மட்பாண்டங்கள், செதுக்கப்பட்ட எலும்புகள், கடல் ஓடுகள், ஜேட் மணிகள் மற்றும் ஜேடால் செய்யப்பட்ட மொசைக் மரண முகமூடிகள் உள்ளிட்ட பல மதிப்புமிக்க பொருட்கள் இந்த அரச கல்லறையில் காணப்பட்டன, இது மாயா மன்னர்களின் ஆடம்பரமான வாழ்க்கை முறையைப் பற்றிய ஒரு பார்வையை வழங்குகிறது. ஹூஸ்டன் பல்கலைக்கழகத்தைச் சேர்ந்த தொல்பொருள் ஆராய்ச்சியாளர்களான டயான் சேஸ் மற்றும் ஆர்லீன் சேஸ் ஆகியோர் 40 ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக அந்த இடத்தில் அகழ்வாராய்ச்சி செய்து வருகின்றனர், மேலும் சமீபத்தில் ஜூலை 10, 2025 அன்று இந்த முன்னோடியில்லாத கண்டுபிடிப்பை அதிகாரப்பூர்வமாக அறிவித்தனர். இந்த ‘மறைக்கப்பட்ட புதையல்’ மாயன் நாகரிகத்தின் வரலாறு மற்றும் அவர்களின் இராஜதந்திர உறவுகள் பற்றிய புதிய எல்லைகளைத் திறக்கும் என்று நம்பப்படுகிறது.